Κωνσταντίνος Μαυρόπουλος, Head of Sustainability & Water related Engineering Division at TÜV AUSTRIA Hellas
Με την έναρξη εφαρµογής του Άρθρου 19 του Εθνικού Κλιµατικού Νόµου, από τα τέλη του προηγούµενου έτους, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που διαθέτουν Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) κατηγορίας Α1 ή Α2, εντάχθηκαν πλέον σε ένα νέο πλαίσιο υποχρεωτικής συστηµατικής παρακολούθησης και επαλήθευσης των εκποµπών αερίων του θερµοκηπίου τους. Στην πράξη, οι επιχειρήσεις αυτές καλούνται να αποτυπώσουν και να υποβάλουν επαληθευµένη έκθεση εκποµπών τόσο για το λεγόµενο Έτος Βάσης όσο και για κάθε επόµενο Έτος Αναφοράς.
Αξίζει να αναφερθεί ότι, το Έτος Βάσης ορίζεται ως η πρώτη πλήρης χρονιά λειτουργίας της επιχείρησης από ή µετά το 2019 και αποτελεί το σηµείο εκκίνησης πάνω στο οποίο θα αξιολογείται η µελλοντική κλιµατική της πορεία. Εποµένως, η ορθή και τεκµηριωµένη αποτύπωση των εκποµπών του έτους αυτού είναι κρίσιµη, καθώς λειτουργεί ως σταθερό σηµείο σύγκρισης για τα επόµενα έτη. Παράλληλα, για κάθε επόµενο έτος εκποµπών, δηλαδή το αντίστοιχο Έτος Αναφοράς, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να προχωρούν σε ανάλογη επαλήθευση, µε πρώτο ουσιαστικό χρονικό ορόσηµο την υποβολή των επαληθευµένων εκποµπών του έτους 2025 έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Η διαδικασία αυτή βασίζεται στη συλλογή συγκεκριµένων ενεργειακών και λειτουργικών δεδοµένων, στη συµπλήρωση του προβλεπόµενου εργαλείου υπολογισµού εκποµπών και στην ανεξάρτητη επαλήθευση των αποτελεσµάτων από διαπιστευµένο Φορέα. Οι επαληθευµένες εκθέσεις και οι δηλώσεις επαλήθευσης, που χορηγεί ο φορέας επαλήθευσης, υποβάλλονται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο, όπου ενσωµατώνονται στον περιβαλλοντικό φάκελο της επιχείρησης και αποκτούν χαρακτήρα τροποποίησης της ΑΕΠΟ της.
Αναφορικά µε το Έτος Βάσης, είναι γεγονός ότι ο χρόνος που δόθηκε στις επιχειρήσεις για να µπορέσουν να ανταποκριθούν σε µια νέα και απαιτητική υποχρέωση, φάνηκε να µην είναι απολύτως επαρκής, ιδίως για τον ξενοδοχειακό κλάδο, σε µια περίοδο ιδιαίτερων λειτουργικών πιέσεων. Το σηµαντικό όµως µήνυµα για τις ξενοδοχειακές µονάδες σήµερα, είναι ότι υπάρχει ακόµη δυνατότητα συµµόρφωσης. Ωστόσο, αυτή θα πρέπει να οργανωθεί άµεσα και µεθοδικά, καθώς το επόµενο ορόσηµο του Οκτωβρίου 2026 αφορά πλέον το σύνολο των υπόχρεων επιχειρήσεων του κλάδου και δεν αφήνει περιθώρια καθυστερήσεων.
«Από τα εργαλεία υπολογισµού εκποµπών στους δείκτες ESG». Αν και το εργαλείο υπολογισµού εκποµπών που προβλέπεται από τον Εθνικό Κλιµατικό Νόµο συχνά αντιµετωπίζεται αρχικά ως µια καθαρά τεχνική απαίτηση, στην πραγµατικότητα αποτελεί, θα λέγαµε, έναν κρίσιµο συνδετικό κρίκο µεταξύ της κανονιστικής συµµόρφωσης και των σύγχρονων πρακτικών βιωσιµότητας και δεικτών ESG στον ξενοδοχειακό κλάδο.
Τα δεδοµένα που καλούνται να συλλέξουν και να τεκµηριώσουν οι επιχειρήσεις – όπως η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η χρήση καυσίµων για θέρµανση ή παραγωγή ζεστού νερού, τα ψυκτικά µέσα και γενικότερα η ενεργειακή λειτουργία των εγκαταστάσεων – αντιστοιχούν άµεσα στις εκποµπές Scope 1 και Scope 2, όπως αυτές προσδιορίζονται σε διεθνή πρότυπα και χρησιµοποιούνται σε απολογισµούς αειφορίας για ESG. Παράλληλα, η συστηµατική καταγραφή αυτών των στοιχείων επιτρέπει την εξαγωγή δεικτών έντασης εκποµπών, όπως εκποµπές ανά διανυκτέρευση ή ανά τετραγωνικό µέτρο, δείκτες που αποκτούν όλο και µεγαλύτερη σηµασία για πιστωτικά ιδρύµατα, επενδυτές και tour operators διεθνώς.
Εύλογα συµπεραίνεται εποµένως ότι, οι απαιτήσεις του Εθνικού Κλιµατικού Νόµου δεν λειτουργούν αποκοµµένα από τις στρατηγικές βιωσιµότητας των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Αντιθέτως, µπορούν να αποτελέσουν τη βάση για αξιόπιστα και επαληθευµένα ESG δεδοµένα, να υποστηρίξουν απολογισµούς αειφορίας και να µετατρέψουν τη θεωρητική δέσµευση για µείωση εκποµπών, σε µετρήσιµη και συγκρίσιµη πρακτική βιωσιµότητας. Και η µετάβαση αυτή, µπορεί να χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερα σηµαντική για έναν κλάδο όπου η περιβαλλοντική επίδοση συνδέεται πλέον άµεσα µε τη φήµη, την ανταγωνιστικότητα και την πρόσβαση σε χρηµατοδότηση.
«Η εµπειρία της αγοράς µέσα από τις πρώτες επαληθεύσεις του Έτους Βάσης». Η περίοδος των επαληθεύσεων που πραγµατοποιήθηκαν προς το τέλος του 2025 αποτέλεσε, στην πράξη, την πρώτη ουσιαστική δοκιµή εφαρµογής του κλιµατικού νόµου για τον ξενοδοχειακό κλάδο. Μετά την παροχή επίσηµων κατευθύνσεων, πολλές επιχειρήσεις κλήθηκαν να κινηθούν σε περιορισµένα χρονικά περιθώρια, οργανώνοντας δεδοµένα και διαδικασίες που µέχρι πρότινος δεν αποτελούσαν µέρος της καθηµερινής τους λειτουργίας.
Η εµπειρία που αποκτήσαµε µέσα από τη συνεργασία µας µε µεγάλους ξενοδοχειακούς οµίλους κατέδειξε ότι, όπου υπήρχε ήδη µια στοιχειώδης ωριµότητα σε θέµατα ESG και ενεργειακής παρακολούθησης, η προσαρµογή – έστω και πιεστικά – ήταν εφικτή. Ταυτόχρονα, αναδείχθηκε έντονα η ανάγκη καθοδήγησης και πρακτικής ερµηνείας των απαιτήσεων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη σύνδεση των αριθµητικών δεδοµένων µε την πραγµατική λειτουργία των εγκαταστάσεων.
Δεν πρέπει να παραλείψουµε να επισηµάνουµε ωστόσο ότι, ιδιαίτερη πρόκληση αποτέλεσε το γεγονός ότι ένα σηµαντικό µέρος των ξενοδοχειακών µονάδων που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του νόµου δεν βρισκόταν σε πλήρη λειτουργία την περίοδο εκείνη, καθώς η τουριστική σεζόν για πολλές µονάδες ολοκληρώνεται στα τέλη Οκτωβρίου. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα περιορισµένη διαθεσιµότητα ανθρώπινων και οργανωτικών πόρων, κάτι που αντικειµενικά επηρέασε την ταχύτητα και την άνεση προσαρµογής. Η συνθήκη αυτή παράλληλα, υπογραµµίζει ακόµη περισσότερο τη σηµασία του έγκαιρου σχεδιασµού αυτών των επιχειρήσεων, ενόψει της νέας τουριστικής περιόδου και του ορόσηµου του Οκτωβρίου 2026.
«Από τη συµµόρφωση στην επόµενη µέρα του τουρισµού». Η µέχρι σήµερα εφαρµογή του Άρθρου 19 δείχνει ξεκάθαρα ότι ο ξενοδοχειακός κλάδος διέρχεται ένα µεταβατικό στάδιο. Τα θέµατα «κλιµατικής συµµόρφωσης» και ESG αντιµετωπίζονται ήδη πιο συστηµατικά, ιδίως από µεγάλες επιχειρήσεις και οµίλους, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι δεν υπάρχει περιθώριο περαιτέρω ουσιαστικής αξιοποίησης των διαθέσιµων εργαλείων. Η εµπειρία µας δε, δείχνει ότι ακόµη και για τις πιο ώριµες στα θέµατα αυτά επιχειρήσεις, οι απαιτήσεις του Εθνικού Κλιµατικού Νόµου µπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για τη µετάβαση από τη συµµόρφωση στη στρατηγική.
Αρκεί η επαληθευµένη αποτύπωση εκποµπών να µην αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά τη βάση για στοχευµένες δράσεις µείωσης εκποµπών, για τεκµηριωµένους απολογισµούς αειφορίας και για µια πιο ουσιαστική προσέγγιση της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας στον τουρισµό. Ιδιαιτέρως σε ένα περιβάλλον όπου οι προσδοκίες των επισκεπτών, των συνεργατών και των χρηµατοδοτικών φορέων αυξάνονται, η αξιοπιστία των δεδοµένων και η δυνατότητα να αποδεικνύεται η πρόοδος αποκτούν καθοριστική σηµασία.
Η επόµενη µέρα για τον ξενοδοχειακό κλάδο εποµένως, δεν αφορά απλώς την τήρηση προθεσµιών, αλλά τη σταδιακή ενσωµάτωση της κλιµατικής διάστασης στον επιχειρησιακό σχεδιασµό. Όσες επιχειρήσεις κινηθούν έγκαιρα και οργανωµένα, θα είναι σε θέση όχι µόνο να ανταποκριθούν στις κανονιστικές απαιτήσεις, αλλά και να αξιοποιήσουν την εµπειρία αυτή ως εφαλτήριο για ένα πιο βιώσιµο και ανταγωνιστικό τουριστικό µοντέλο.
➡️ https://money-tourism.gr/o-klimatikos-nomos-epalitheysi-ekpompon-atth-sta-xenodocheia-os-ergaleio-stratigikis-esg/